وزارت صمت ترمز تولید را کشید؛ خصوصیسازی سایپا ۶ ماه عقب افتاد
تعویق خصوصیسازی سایپا توسط وزارت صمت، درحالیکه ایرانخودرو با مدیریت خصوصی رشد تولید را تجربه کرده، نشانهای از حرکت خلاف مسیر تولید است.
آمار تولید نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که مجموع تیراژ سه خودروساز بزرگ کشور (ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو) با افت ۸.۷ درصدی مواجه شده و از ۴۱۵ هزار و ۹۷۰ دستگاه در سال گذشته به ۳۷۹ هزار و ۵۹۹ دستگاه رسیده است. نکته قابلتوجه اما رشد ۸.۹ درصدی ایرانخودرو در همین شرایط است؛ شرکتی که پس از واگذاری مدیریت به بخش خصوصی، توانسته مسیر متفاوتی را طی کند.
در مقابل، سایپا و پارسخودرو به ترتیب با افت ۳۲.۶ و ۳۵ درصدی تولید روبهرو شدهاند. این تفاوت عملکرد، بار دیگر بحث «مدیریت خصوصی در برابر مدیریت دولتی» را به صدر تحلیلها آورده است.
سایپا در ایستگاه صمت؛ خصوصیسازی یا خصولتیسازی؟
براساس گزارش منتشر شده، واگذاری ۴۲ درصد سهام بلوکی سایپا که قرار بود در نیمه دوم سال انجام شود، با تصمیم وزارت صمت به مدت ۶ ماه به تعویق افتاده است. دلیل رسمی این تعویق، «اهلیتسنجی خریداران» و «ارزشگذاری دقیق داراییها» عنوان شده است. اما منتقدان معتقدند این تصمیم بیش از آنکه به نفع تولید باشد، به معنای ادامه سیاستهای دستوری و حفظ ساختار ناکارآمد مدیریتی است.
در واقع، همانطور که تجربه ایرانخودرو نشان داد، ورود بخش خصوصی میتواند به بهبود تولید و افزایش بهرهوری منجر شود. اما در سایپا، وزارت صمت با تأخیر در واگذاری، عملاً مانع از اصلاح ساختاری شده و خطر تداوم زیان انباشته و رانت را افزایش داده است.
به گفته کارشناسان، اگر این روند ادامه یابد، سایپا نهتنها فرصت بازسازی را از دست خواهد داد، بلکه در رقابت با ایرانخودرو و حتی مونتاژکاران خصوصی نیز عقب خواهد ماند.
بیشتر بخوانید: سوپر اتومبیل گریت وال در راه است؛ رقیب ۱۰۰۰ اسبی فراری با نصف قیمت وارد میدان میشود
پیامدها برای بازار خودرو؛ معرفی محصولات جدید در سایه سیاست
توقف خصوصیسازی سایپا تنها یک موضوع مدیریتی نیست؛ بلکه مستقیماً بر معرفی و عرضه محصولات جدید این شرکت نیز اثر میگذارد. درحالیکه ایرانخودرو با موتور TU5 پلاس و پروژههای جدید توانسته محصولات تازهای مانند ۲۰۷ پانوراما و رانا پلاس ارتقایافته را به بازار برساند، سایپا همچنان درگیر مشکلات ساختاری و تأخیر در عرضه مدلهای جدید است.
این تفاوت باعث میشود که مصرفکنندگان نیز با کاهش تنوع و کیفیت در محصولات سایپا مواجه شوند و بازار بیش از پیش به سمت ایرانخودرو و برندهای مونتاژی متمایل گردد.
بیشتر بخوانید: دلار ۱۰۰ هزار تومانی موتور قیمتها را روشن کرد
جمعبندی؛ آیا وزارت صمت در مسیر مخالف حرکت میکند؟
با توجه به افت شدید تولید سایپا و پارسخودرو، تعویق خصوصیسازی به معنای ادامه همان سیاستهایی است که تاکنون نتیجهای جز کاهش تیراژ و افزایش زیان نداشته است. در شرایطی که ایرانخودرو با مدیریت خصوصی توانسته رشد تولید را تجربه کند، حرکت وزارت صمت در توقف واگذاری سایپا، بیشتر شبیه ترمز گرفتن در میانه جادهای است که باید با سرعت به سمت اصلاحات حرکت میکرد.
پرسش اصلی اینجاست: آیا وزارت صمت واقعاً به دنبال خصوصیسازی واقعی است یا تنها در حال مدیریت زمان برای حفظ ساختار خصولتی موجود؟
