هشدار برای بازار خودرو؛ مکانیسم ماشه فعال شد
با فعال شدن مکانیسم ماشه، بازار خودرو ایران با بحران واردات، افت تولید، افزایش قیمت و رکود تقاضا مواجه شده؛ صنعت در وضعیت هشدار قرار دارد.
با رأی منفی شورای امنیت به تمدید تعلیق تحریمهای ایران، حالا مکانیسم ماشه رسماً فعال شده و بازار خودرو کشور در آستانه ورود به یکی از پرتنشترین دورههای خود قرار گرفته است. براساس گزارشهای منتشر شده، این تصمیم سیاسی که از ۶ مهرماه اجرایی خواهد شد، نهتنها مسیر واردات خودرو را مسدود میکند، بلکه تولید داخلی را نیز با بحران تأمین قطعات، افت تیراژ و افزایش هزینهها مواجه خواهد کرد.
براساس تجربه تحریمهای گذشته، صنعت خودرو ایران در دورههای مشابه با افت شدید تولید، خروج برندهای خارجی، کاهش کیفیت مونتاژ و افزایش قیمتها روبهرو شده است. در سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳، تیراژ تولید خودرو به زیر ۷۰۰ هزار دستگاه سقوط کرد و در سالهای پس از برجام، با بازگشت نسبی آرامش، تولید به بیش از ۱.۶ میلیون دستگاه رسید. اما با خروج آمریکا از توافق و بازگشت تحریمها، دوباره تیراژ به زیر یک میلیون دستگاه کاهش یافت و بازار با تلاطم شدید قیمتی مواجه شد.
حالا با فعال شدن مکانیسم ماشه، واردات رسمی خودرو بهدلیل محدودیتهای ارزی و بانکی عملاً متوقف شده و مونتاژ نیز بهدلیل کمبود قطعات وارداتی در معرض اختلال جدی قرار دارد. خودروسازان داخلی که پیشتر با زیان انباشته بیش از ۲۸۰ هزار میلیارد تومان مواجه بودند، حالا با بحران نقدینگی، بدهیهای سنگین و رکود تقاضا روبهرو هستند. سایپا بهتنهایی بیش از ۱۸۶ هزار میلیارد تومان بدهی دارد و حتی کمکهای محدود دولتی نیز نتوانسته گرهی از مشکلات ساختاری این صنعت باز کند.
در بازار مصرف نیز، فاصله قیمت کارخانه و بازار به حداقل رسیده و انگیزههای سفتهبازانه کاهش یافتهاند. بسیاری از خریداران بهدلیل کاهش قدرت خرید، به خودروهای ارزانتر یا حتی موتورسیکلت روی آوردهاند. وابستگی بیش از ۷۰ درصدی قیمت خودرو به نرخ ارز، باعث شده که هر نوسان ارزی مستقیماً به افزایش قیمتها منجر شود؛ در حالیکه توان خرید مردم در وضعیت شکنندهای قرار دارد.
